اسید نیتریک چیست ؟

اسید نیتریک یا جوهر شوره یک ترکیب معدنی با فرمول شیمیایی HNO3 است. نیتریک اسید یک اسید معدنی بسیار خورنده است. این ترکیب بی رنگ است ولی به دلیل تجزیه به اکسیدهای نیتروژن زرد رنگ می شود. این اسید یک عامل اکسید کننده قوی است.

اسید نیتریک چیست

مشخصات نیتریک اسید

نام محصول	اسید نیتریک
اسامی مترادف	جوهر شوره – تیزاب – اسید ازته – نیترات هیدروژن
فرمول شیمیایی	HNO3
رنگ	زرد کم رنگ
وزن مولکولی	63.02
حالت فیزیکی	مایعی شفاف متمایل به زرد
حلالیت در آب	محلول
حلالیت در حلال های آلی	واکنش با حلال هایی مثل استون و اتانول

مشخصات فنی اسید نیتریک

فرمول شیمیایی و ساختار

اسید نیتریک با فرمول شیمیایی $HNO_3$ یک اسید معدنی قوی است که از یک اتم هیدروژن، یک اتم نیتروژن و سه اتم اکسیژن تشکیل شده است. وزن مولکولی این ترکیب 63.02 گرم بر مول است و به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی، یکی از مهم‌ترین اسیدهای صنعتی محسوب می‌شود.

خواص فیزیکی

اسید نیتریک خالص مایعی بی‌رنگ است، اما نمونه‌های صنعتی معمولاً به دلیل حضور اکسیدهای نیتروژن ( $NO_2$ ) رنگی زرد مایل به قهوه‌ای دارند. این ماده بویی تند و خفه‌کننده دارد که در غلظت‌های بالا بسیار آزاردهنده است.

چگالی اسید نیتریک بسته به غلظت متفاوت است. اسید نیتریک 65% چگالی حدود 1.40 گرم بر سانتی‌متر مکعب دارد، در حالی که غلظت 55% چگالی کمتری در حدود 1.34 گرم بر سانتی‌متر مکعب خواهد داشت.

نقطه جوش این اسید در غلظت‌های متداول حدود 83 تا 121 درجه سانتی‌گراد است و نقطه انجماد آن بسته به غلظت بین -42 تا -17 درجه سانتی‌گراد متغیر است.

خواص شیمیایی

اسید نیتریک یک اکسیدکننده بسیار قوی است و با اکثر فلزات واکنش می‌دهد. این اسید قادر است فلزاتی مانند مس، نقره و روی را حل کند، اما فلزات نجیب مانند طلا و پلاتین در آن حل نمی‌شوند مگر با ترکیب اسید کلریدریک (تیزاب سلطانی).

$Cu + 4HNO_3 \rightarrow Cu(NO_3)_2 + 2NO_2 + 2H_2O$

قدرت اسیدی ( $pKa$ ) این ماده برابر 1.4- است که نشان‌دهنده یونیزاسیون کامل در محلول‌های آبی و قدرت اسیدی بالا می‌باشد.

آشنایی با اسید نیتریک

در فیلم زیر در مورد اسید نیتریک و آشنایی با اسید نیتریک 55 درصد و اسید نیتریک 65 درصد توضیحاتی داده شده است.

تولید کنندگان اسید نیتریک در ایران

اسید نیتریک موجود در بازار دارای خلوص 55 درصد و 65 درصد می باشد که تولید دو پتروشیمی بزرگ شیراز و کارون است. در واقع اسید نیتریک 55 درصد تولید پتروشیمی شیراز و اسید نیتریک 65 درصد تولید پتروشیمی کارون است.

فرمول شیمیایی اسید نیتریک

اسید نیتریک غلیظ موجود در بازار

غلیظ ترین اسید نیتریک موجود در بازار اسید نیتریک 65 درصد پتروشیمی کارون است که دارای خلوص واقعی 58-64 درصد است.

فروش اسید نیتریک در آداک شیمی

مشتریان عزیز آداک شیمی اسید نیتریک 55 درصد شیراز و اسید نیتریک 65 درصد کارون را به صورت 25 تنی تخلیه می کند. سپس آن را در بسته بندی های مورد نیاز مشتری بسته بندی و عرضه می نماید.

برای مشاوره در مورد نحوه خرید اسید نیتریک و اطلاع از قیمت به روز آن با کارشناسان ما در تماس باشید.

اسید نیتریک دارای دو گرید صنعتی و آزمایشگاهی است. شما عزیزان می توانید اسید نیتریک را به صورت حضوری و آنلاین از سایت آداک شیمی خریداری نمایید.

پادکست اسید نیتریک

قیمت اسید نیتریک

اسید نیتریک در بورس کالا عرضه می شود و به دلیل نوسان زیاد قیمت بورس بهتر است حین خرید از قیمت روز آن مطلع شوید. 02133036394

خرید نیتریک اسید در بسته بندی مورد نیاز شما

خرید اسید نیتریک در شرکت آداک شیمی به صورت زیر ممکن است.

در تهران به صورت تانکر 1000 لیتری – بشکه 220 لیتری – گالن 20 لیتری – گالن 5 لیتری – گالن 2.5 لیتری
در کلیه شهرستان ها : بشکه 220 لیتری – گالن 20 لیتری - گالن 5 لیتری – گالن 2.5 لیتری

خرید اسید نیتریک 55 درصد

انواع اسید نیتریک

تاریخچه اسید نیتریک

اولین بار در سده شانزدهم از اسید نیتریک برای جداسازی طلا از نقره استفاده شد.

حال اینکه چرا به اسید نیتریک جوهر شوره می گویند چون نیتریک اسید از شوره بدست می آمد بدین طریق که سولفات آهن یا زاج را به صورت گرم روی شوره اثر می دادند. ماده به دست آمده را در یک شیشه کوچک در دار می ریختند.

ساختار مولکولی اسید نیتریک

این شیشه را درون خاک یا خاکستر قرار می دادند تا گرما پخش شود و شیشه ترک نخورد سپس آن را درون کوره قرار می دادند. ابتدا با حرارت ملایم شروع می کردند و سپس هر شش ساعت میزان حرارت را افزایش می دادند. گازهای نیترو توسط آب تبلور نمک ها به خارج کشیده می شد. هر وقت رنگ محصول تقطیر نشان می داد که تجزیه به پایان رسیده است، حرارت را به تدریج کم می کردند.

این روش که به روش سولفات آهن معروف بود به وسیله گلاوبر کشف شده بود و تا اوایل قرن 18 تنها روش تولید اسید نیتریک بوده است.

در سده پیش تولید کنندگان اسید نیتریک گمان می بردند آلومین از بازده آن با روش سولفات آهن کمتر است. کمی پس از آن نظر مخالف غلبه یافت بدون اینکه معلوم شود که بر پایه کدام مشاهدات این تغییر عقیده ایجاد شده است.

انواع اسید نیتریک بر اساس غلظت

اسید نیتریک رقیق شامل غلظت‌های زیر 65% می‌شود و برای مصارف عمومی صنعتی و کشاورزی استفاده می‌گردد.

اسید نیتریک غلیظ با غلظت 68% تا 70% به عنوان گرید آزمایشگاهی و صنعتی تخصصی شناخته می‌شود.

اسید نیتریک دودکننده (Fuming Nitric Acid) غلظت بالای 86% دارد. نوع قرمز آن حاوی دی‌اکسید نیتروژن محلول است و نوع سفید با غلظت بالای 95% تقریباً خالص می‌باشد.

پایداری و نگهداری

اسید نیتریک در مجاورت نور و حرارت تجزیه می‌شود و گازهای سمی اکسید نیتروژن آزاد می‌کند. به همین دلیل باید در ظروف تیره‌رنگ و در دمای خنک نگهداری شود.

این اسید با مواد آلی، بازها، فلزات و مواد احیاکننده ناسازگار است و ترکیب آن با این مواد می‌تواند منجر به واکنش‌های خطرناک، آتش‌سوزی یا انفجار شود.

ظروف مناسب برای نگهداری شامل شیشه بوروسیلیکات، پلی‌اتیلن با چگالی بالا (HDPE) و استیل ضدزنگ مقاوم در برابر اسید است.

روش های تولید اسید نیتریک

امروزه در تولید اسید نیتریک در مقیاس صنعتی، آمونیاک به عنوان ماده اولیه استفاده می شود. اسید نیتریک اولین بار از اثر اسید سولفوریک روی نیترات سدیم به دست آمد. واکنش در کوره های با دمای 150 تا 170 درجه سانتی گراد صورت می گیرد. اسید بدست آمده با خلوص 83 تا 86 درصد به دست می آمد که آن را اسید دود کننده می نامیدند.

2 NaNO₃ + H₂SO₄ → 2 HNO₃ + Na₂SO₄

فرآیند بریک لند در این روش می توان اسید نیتریک را از اکسید نیتریک مطابق واکنش زیر به دست آورد.

N₂ + O₂ ----> 2NO + 43Kcal

تبدیل NO به HNO3 با اکسیداسیون و هیدراتاسیون انجام می گیرد. در همچین فرآیندی به خاطر کم بودن غلظت NO علاوه بر انرژی الکتریکی، مقداری گاز نیز باید در جریان باشد. اگر دما بالا باشد باعث واکنش عکس و تجزیه NO می شود.

فرآیند استوالد

در این فرآیند ابتدا تبدیل آمونیاک در حضور اکسیژن یک کاتالیزور مانند پلاتین یا رودیم، حرارت می دهیمتا اکسایش-کاهش انجام شود و اکسید نیتروژن و آب به دست آید.

تولید اسید نیتریک

اکسید نیتروژن دوباره اکسید می شود تا دی اکسید نیتروژن به دست آید. هنگام کاهش ماده و تبدیل دوباره آن به اکسید نیتروژن واکنش جذب گاز توسط آب ئنیز انجام می شود و اسید نیتریک رقیق به دست می آیدو در ادامه با تقطیر به غلظت مطلوب می رسد.

واکنش های اسید نیتریک

پیوند با نیتروژن دی اکسید

اسید نیتریک به گرما و نور واکنش نشان می دهد به همین دلیل باید در قوطی یا گالن تیره رنگ نگهداری شود. زیرا ممکن است این واکنش منجر به تغییراتی در فشار بخار مایع شود زیرا اکسیدهای نیتروژن به طور نسبی یا کامل در اسید حل می شوند.

Fuming nitric acid

اسید نیتریک دارای یک درجه تجاری حاوی 98 درصد HNO3 و چگالی 1.5 گرم در سانتی متر مکعب است. این درجه اغلب در صنایع منفجره استفاده می شود.

اسید نیتریک دود کننده یک محلول به رنگ قهوه ای مایل به قرمز است زیرا حاوی مقدار قابل توجهی دی اکسید نیتروژن است.

کاربردهای اسید نیتریک (HNO₃)

اسید نیتریک یکی از مهم‌ترین اسیدهای معدنی در صنعت است که به دلیل خواص اکسیدکنندگی قوی، توانایی نیتراسیون و واکنش‌پذیری بالا، کاربردهای گسترده‌ای در صنایع مختلف دارد.

1. تولید کودهای شیمیایی نیتراتی

اصلی‌ترین و بزرگ‌ترین کاربرد صنعتی اسید نیتریک در صنعت کشاورزی و تولید کودهای شیمیایی است. تقریباً 80 درصد از تولید جهانی اسید نیتریک صرف ساخت کودهای نیتروژن‌دار می‌شود.

کودهای اصلی تولید شده:

آمونیوم نیترات (NH₄NO₃) : این کود از واکنش مستقیم اسید نیتریک با آمونیاک تولید می‌شود و یکی از پرمصرف‌ترین کودهای نیتروژنی در جهان است. آمونیوم نیترات دارای حدود 34 درصد نیتروژن است و به دلیل حلالیت بالا در آب، به سرعت توسط ریشه گیاهان جذب می‌شود.

$\text{NH}_3 + \text{HNO}_3 \rightarrow \text{NH}_4\text{NO}_3$

کلسیم نیترات (Ca(NO₃)₂) : این کود علاوه بر تأمین نیتروژن، کلسیم مورد نیاز گیاه را نیز فراهم می‌کند و برای خاک‌های اسیدی بسیار مناسب است.
نیترو فسفات : ترکیبی از نیتروژن و فسفر که هر دو عنصر ضروری برای رشد گیاهان هستند.

2. تولید کود اوره و کودهای مخلوط

در فرآیند تولید کود اوره (CO(NH₂)₂)، اسید نیتریک به عنوان یکی از مواد واسطه در چرخه تولید آمونیاک و فرآورده‌های نیتروژنی نقش دارد. اوره با داشتن حدود 46 درصد نیتروژن، غنی‌ترین کود نیتروژنی جامد محسوب می‌شود.

همچنین در تولید کودهای NPK (نیتروژن-فسفر-پتاسیم) که به صورت مخلوط عرضه می‌شوند، اسید نیتریک به عنوان منبع اصلی نیتروژن استفاده می‌شود. این کودها بسته به نیاز محصولات کشاورزی مختلف، با نسبت‌های متفاوتی فرموله می‌ شوند.

3. تولید مواد منفجره نظامی و صنعتی

اسید نیتریک یکی از مواد اولیه حیاتی در صنایع دفاعی و نظامی برای تولید انواع مواد منفجره است. این کاربرد بر پایه واکنش نیتراسیون استوار است.

مهم‌ ترین مواد منفجره تولید شده :

تری‌نیتروتولوئن (TNT) : از نیتراسیون تولوئن با مخلوط اسید نیتریک و سولفوریک غلیظ تولید می‌ شود:

$\text{C}_6\text{H}_5\text{CH}_3 + 3\text{HNO}_3 \xrightarrow{\text{H}_2\text{SO}_4} \text{C}_6\text{H}_2(\text{NO}_2)_3\text{CH}_3 + 3\text{H}_2\text{O}$

نیتروگلیسیرین : ماده منفجره بسیار قوی که در ساخت دینامیت استفاده می‌شود.
RDX و HMX : مواد منفجره پرقدرت نظامی
نیتروسلولز : که در ساخت باروت بدون دود کاربرد دارد.

در این واکنش‌ها، اسید سولفوریک غلیظ یا اولئوم نقش جذب آب تولید شده را بر عهده دارد و تعادل واکنش را به سمت محصولات پیش می‌برد.

4. پیش‌ ماده ترکیبات آلی نیتروژن‌ دار

در شیمی آلی و سنتز صنعتی، گروه نیترو (-NO₂) یک گروه عاملی بسیار مهم و همه‌کاره است. اسید نیتریک به همراه اسید سولفوریک، از طریق واکنش جانشینی الکتروفیلی آروماتیک، گروه نیترو را به حلقه‌های آروماتیک وارد می‌ کند.

اهمیت گروه نیترو در سنتز:

گروه نیترو می‌ تواند از طریق واکنش‌های کاهش (Reduction) به گروه آمین (-NH₂) تبدیل شود. این فرآیند اساس تولید آنیلین از نیتروبنزن است:

$\text{C}_6\text{H}_5\text{NO}_2 + 3\text{H}_2 \xrightarrow{\text{Catalyst}} \text{C}_6\text{H}_5\text{NH}_2 + 2\text{H}_2\text{O}$

آنیلین و مشتقات آن مواد اولیه اصلی برای تولید :

رنگ‌ های آزو
داروها و محصولات دارویی
پلیمرها و رزین‌ ها
مواد شیمیایی کشاورزی

5. تولید نایلون و پلیمرهای صنعتی

اسید نیتریک به عنوان یک عامل اکسیدکننده قوی در تولید نایلون نقش کلیدی ایفا می‌کند. در فرآیند تولید نایلون 6,6، اسید نیتریک برای اکسیداسیون سیکلوهگزانول به اسید آدیپیک استفاده می‌ شود:

$\text{Cyclohexanol} \xrightarrow{\text{HNO}_3} \text{HOOC-(CH}_2)_4\text{-COOH}$

اسید آدیپیک سپس با هگزامتیلن‌ دی‌آمین پلیمریزه شده و نایلون 6,6 تولید می‌شود. این پلیمر در صنایع نساجی، تولید الیاف مصنوعی، طناب، چتر نجات و قطعات مهندسی کاربرد گسترده دارد.

6. سوخت موشکی و صنایع فضایی

اسید نیتریک به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی قوی، به عنوان اکسیدکننده در سوخت‌های موشکی مایع استفاده می‌شود. انواع مختلف اسید نیتریک در این صنعت کاربرد دارند:

انواع مورد استفاده:

اسید نیتریک قرمز دودکننده (RFNA) : حاوی دی‌اکسید نیتروژن محلول که خاصیت اکسیدکنندگی بالاتری دارد.
اسید نیتریک سفید دودکننده (WFNA) : اسید نیتریک با غلظت بالای 97 درصد

این اکسیدکننده‌ها با سوخت‌هایی مانند هیدرازین یا کروسین واکنش می‌دهند و انرژی لازم برای رانش موشک را تأمین می‌کنند. مزیت اصلی اسید نیتریک نسبت به اکسیژن مایع، قابلیت ذخیره‌سازی در دمای معمولی است.

7. تولید نمک‌ های نیترات فلزی

اسید نیتریک با اکثر فلزات واکنش می‌دهد و نمک‌های نیترات تولید می‌کند. این نمک‌ها کاربردهای صنعتی متعددی دارند.

مثال: تولید نیترات مس

$3\text{Cu} + 8\text{HNO}_3(\text{dilute}) \rightarrow 3\text{Cu(NO}_3)_2 + 2\text{NO} + 4\text{H}_2\text{O}$

$\text{Cu} + 4\text{HNO}_3(\text{concentrated}) \rightarrow \text{Cu(NO}_3)_2 + 2\text{NO}_2 + 2\text{H}_2\text{O}$

کاربردهای نیترات فلزات:

نیترات فلز	کاربرد اصلی
نیترات نقره	صنعت عکاسی و آینه‌سازی
نیترات مس	قارچ‌کش و رنگرزی
نیترات سرب	تولید رنگدانه‌ها
نیترات باریم	آتش‌بازی

8. تیزاب سلطانی و استخراج فلزات گران‌بها

تیزاب سلطانی (Aqua Regia) مخلوطی از اسید نیتریک و اسید هیدروکلریک با نسبت حجمی تقریبی 1:3 است. این ترکیب قادر به حل کردن فلزات نجیب مانند طلا و پلاتین است که در هیچ اسید دیگری به تنهایی حل نمی‌ شوند.

مکانیسم عملکرد:

اسید نیتریک به عنوان اکسیدکننده، فلز را اکسید می‌کند و اسید هیدروکلریک یون‌های کلرید را برای تشکیل کمپلکس‌های پایدار فراهم می‌کند:

$\text{Au} + 3\text{HNO}_3 + 4\text{HCl} \rightarrow \text{HAuCl}_4 + 3\text{NO}_2 + 3\text{H}_2\text{O}$

کاربردهای تیزاب سلطانی :

استخراج طلا از سنگ معدن و ضایعات الکترونیکی
بازیافت فلزات گران‌بها از کاتالیزورهای مستعمل
تصفیه طلا و پلاتین در صنعت جواهرسازی
اسیدشویی فلزات در صنایع متالورژی

9. براق‌ کاری و تمیزکاری فولاد ضد زنگ

اسید نیتریک رقیق شده (معمولاً با غلظت 10-30 درصد) برای فرآیند پسیواسیون (Passivation) فولاد ضدزنگ استفاده می‌شود.

مزایای این فرآیند :

حذف آهن آزاد از سطح فولاد ضدزنگ
تشکیل لایه اکسید کروم محافظ روی سطح
افزایش مقاومت به خوردگی قطعات
ایجاد سطح براق و یکنواخت

این فرآیند در صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی و پزشکی که نیاز به سطوح بهداشتی و مقاوم به خوردگی است، اهمیت ویژه‌ای دارد.

10. قلم‌ زنی، چاپ و تمیزکاری ویفرهای الکترونیکی

خاصیت خورندگی کنترل‌شده اسید نیتریک کاربردهای ظریف و دقیقی در صنایع مختلف ایجاد کرده است:

الف) قلم‌ زنی و چاپ (Etching)

در هنر گراور و چاپ عمیق، اسید نیتریک برای خوردن و ایجاد طرح روی صفحات فلزی (معمولاً مس یا روی) استفاده می‌شود. هنرمند ابتدا سطح فلز را با ماده مقاوم به اسید می‌پوشاند، سپس طرح را روی آن می‌کشد و نهایتاً اسید بخش‌های بدون پوشش را می‌خورد.

11. قلم‌ زنی، چاپ و تمیزکاری ویفرهای سیلیکونی

اسید نیتریک به دلیل خورندگی کنترل‌ پذیر و واکنش‌ پذیری انتخابی، نقش مهمی در صنایع هنری و فناوری‌های پیشرفته دارد.

الف) قلم‌ زنی و چاپ فلزی

در هنر اچینگ (Etching) و چاپ عمیق، اسید نیتریک برای ایجاد شیارها و طرح‌های دقیق روی صفحات فلزی مانند مس، روی و فولاد استفاده می‌شود. در این فرآیند:

ابتدا سطح فلز با لایه مقاوم در برابر اسید پوشانده می‌شود.
طرح مورد نظر با خراش دادن لایه محافظ ایجاد می‌گردد.
اسید نیتریک فقط نقاط بدون پوشش را خورده و طرح را روی فلز تثبیت می‌کند.

این روش از قدیمی‌ترین و دقیق‌ترین تکنیک‌های چاپ هنری محسوب می‌شود.

ب) تمیزکاری ویفرهای سیلیکونی

در صنعت الکترونیک و نیمه‌رسانا، اسید نیتریک برای پاک‌سازی سطوح سیلیکونی از آلودگی‌ های فلزی و آلی استفاده می‌شود. تمیزکاری ویفرها پیش‌نیاز اساسی برای ساخت:

مدارهای مجتمع (IC)
ریزتراشه‌ها
حسگرها و قطعات میکروالکترونیکی

ترکیب اسید نیتریک با اسیدهایی مانند اسید فلوریدریک یا اسید سولفوریک، بخشی از فرآیندهای استاندارد تمیزکاری صنعتی (RCA Cleaning) است.

12. کاربرد در صنایع لبنی و غذایی (شست‌وشوی تجهیزات)

اسید نیتریک رقیق‌ شده یکی از مواد اصلی در سیستم‌های شست‌وشوی در محل (CIP) در صنایع غذایی، به‌ویژه صنایع لبنی است.

دلایل استفاده:

حل کردن رسوبات کلسیم و منیزیم (سنگ شیر)
حذف نمک‌های معدنی باقی‌مانده از شیر
جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها
عدم ایجاد طعم یا آلودگی شیمیایی در محصولات غذایی

این اسید پس از شست‌وشو به‌راحتی با آب شسته شده و باقی‌مانده خطرناکی بر جای نمی‌گذارد، به همین دلیل در صنایع بهداشتی بسیار پرکاربرد است.

13. استفاده در صنایع هسته‌ای و تولید اورانیوم

اسید نیتریک نقش کلیدی در صنایع هسته‌ای و فرآوری سوخت‌های هسته‌ای دارد. در این صنعت، اسید نیتریک برای انحلال سنگ معدن اورانیوم و تولید نیترات اورانیل استفاده می‌شود:

$\text{UO}_2 + 4\text{HNO}_3 \rightarrow \text{UO}_2(\text{NO}_3)_2 + 2\text{H}_2\text{O}$

نیترات اورانیل یک ترکیب محلول است که امکان :

جداسازی اورانیوم
خالص‌سازی
و غنی‌سازی آن

را فراهم می‌ کند. این مرحله مقدمه‌ای برای تولید سوخت نیروگاه‌های اتمی است.

14. حذف رسوبات معدنی با ترکیب اسید نیتریک و فسفریک

ترکیب اسید نیتریک و اسید فسفریک در صنایع مختلف برای حذف رسوبات سخت معدنی کاربرد گسترده‌ای دارد.

موارد استفاده:

تمیزکاری تجهیزات لبنی و غذایی
حذف رسوبات کربنات کلسیم و منیزیم
شست‌وشوی ظروف و خطوط انتقال مواد غذایی
افزایش عمر تجهیزات صنعتی

اسید فسفریک خاصیت ملایم‌ تری دارد و در کنار اسید نیتریک، خورندگی کنترل‌شده و ایمن‌ تری ایجاد می‌کند.

14. تولید تیزاب سلطانی (Aqua Regia)

تیزاب سلطانی ترکیبی از اسید نیتریک و اسید کلریدریک با نسبت حجمی تقریبی 1 به 3 است و یکی از قوی‌ترین مخلوط‌های اسیدی شناخته‌شده محسوب می‌شود.

ویژگی‌ها و کاربردها:

توانایی حل کردن طلا، پلاتین و پالادیم
استفاده در استخراج و تصفیه فلزات گران‌بها
کاربرد در اسیدشویی و پاک‌ سازی فلزات خاص
بازیافت طلا از قطعات الکترونیکی و ضایعات صنعتی

اسید نیتریک در این ترکیب نقش اکسیدکننده را ایفا می‌ کند و اسید کلریدریک با تشکیل کمپلکس‌های محلول، حل شدن فلزات نجیب را ممکن می‌سازد.

جمع‌بندی نهایی

اسید نیتریک یکی از حیاتی‌ترین اسیدهای صنعتی است که دامنه کاربرد آن از کشاورزی و صنعت غذا گرفته تا صنایع نظامی، هسته‌ای، الکترونیک و فضایی را در بر می‌گیرد. نقش چندمنظوره آن به عنوان:

منبع نیتروژن
عامل نیتراسیون
اکسیدکننده قوی
ماده تمیزکننده و خورنده کنترل‌شده

باعث شده است که اسید نیتریک به عنوان ستون فقرات بسیاری از صنایع مدرن شناخته شود.

اسید نیتریک صنعتی 99 درصد

نیتریک اسید با غلظت 55 تا 68 درصد بطور معمول نیاز صنایع را تامین می کند. در برخی موارد به غلظت های بالاتری از این اسید نیاز است که خلوص بالای 86 درصد آن دودزا محسوب شده. پس از خرید نیتریک با این غلظت باید هنگام باز کردن درب این محصول از ماسک مخصوص استفاده شود.

در صورت استنشاق باعث سوختن ریه و دستگاه تنفسی خواهد شد. میزان دود کردن آن هم در غلظت های بالا به مقدار دی اکسید نیتروژن موجود در اسید نیتریک بستگی دارد. در غلظت بالای ۹۵ درصد اسید نیتریک سفید و در غلظت ۸۶ درصد نیتریک قرمز نامیده می‌شود.

اسیدنیتریک بدون آب چیست؟

اسید نیتریک خالص یا WFNA بسیار نزدیک به اسید نیتریک بی آب است. با سنجش به عنوان اسید نیتریک 9/99 درصد در دسترس است. یکی از مشخصات اسید نیتریک بخور سفید این است که حداکثر 2 درصد آب و حداکثر 0.5 درصد NO2 محلول دارد.

جوهر شوره بی آب دارای تراکم 1.513 گرم در سانتی متر مکعب است و غلظت تقریبی آن 24 مولار است. اسید نیتریک بی آب یک مایع متحرک بی رنگ با تراکم 1.512 گرم در سانتی متر مکعب است که در دمای 42- درجه سانتیگراد جامد می شود و بلورهای سفید تشکیل می دهد.

با تجزیه شدن آن به NO2 و آب، رنگ زرد به دست می آورد. در دمای 83 درجه سانتی گراد می جوشد. این ماده معمولاً در یک بطری شیشه ای کهربای ضد شکن و با دو برابر فضای سر نگهداری می شود تا امکان ایجاد فشار فراهم شود، اما حتی با این اقدامات احتیاطی بطری باید ماهانه تخلیه شود تا فشار خارج شود.

ایمنی اسید نیتریک

اسید نیتریک اسیدی خورنده و اکسید کننده ای قوی است. باد حین استفاده از آن نکات ایمنی را حتما رعایت کنید زیرا خطر عمده ناشی از آن سوختگی های شیمیایی شدید است. این اسید باعث تجزیه بافت زنده شده و پوست و گوشت را تجزیه می کند. اگر توجه کنید در هنگامی که مقدار کمی از آن با پوستتان در تماس باشد رنگ پوستتان زرد می شود. زیرا نیتریک غلیظ با کراتین واکنش شیمیایی می دهد.

خطرات اسید نیتریک

در حین کار با این اسید اگر دچار سانحه شدید ابتدا لباس های آلوده را بلافاصله در بیاورید و پوست را به مدت 10-15 دقیقه متوالی با آب شستشو دهید.

اسید نیتریک را از کجا بخریم ؟؟؟

یکی از عواملی که سبب خرید می شود کیفیت بالا و قیمت رقابتی در بین فروشندگان مواد شیمیایی است. در پاسخ به این سوال که اسید نیتریک را از کجا بخریم می توان گفت مجموعه آداک شیمی یکی از معتبر ترین مراکز فروش مواد شیمیایی با کیفیت بالا می باشد. این شرکت امکان خرید حضوری و آنلاین را برای مصرف کنندگان ایجاد کرده است. اگر میزان مورد نیاز خود را اعلام کنید کارشناسان بهترین بسته بندی را برای خرید اسید نیتریک به شما پیشنهاد می کنند.

مزایا اسید نیتریک

1. تنوع در بسته‌ بندی

اسید نیتریک در بسته‌بندی‌های متنوع از گالن‌های کوچک برای مصارف آزمایشگاهی تا بشکه‌ها و تانکرهای بزرگ برای مصارف صنعتی عرضه می‌شود. این تنوع به مشتریان اجازه می‌دهد متناسب با حجم مصرف و بودجه خود، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کنند.

2. بسته‌ بندی ایمن و استاندارد

به دلیل خاصیت خورندگی بالای این اسید، بسته‌بندی‌ها از جنس پلی‌اتیلن مقاوم با درب‌های آب‌بندی‌شده ساخته می‌شوند. برچسب‌های هشداردهنده شامل نوع ماده، غلظت و علائم خطر روی هر بسته درج شده و ایمنی حمل‌ونقل و نگهداری را تضمین می‌کند.

3. خلوص بالا

اسید نیتریک با درجه خلوص بالا، واکنش‌پذیری دقیق‌تر و نتایج قابل پیش‌بینی‌تری در فرآیندهای شیمیایی ایجاد می‌کند. این ویژگی به‌خصوص برای صنایع حساس مانند الکترونیک، داروسازی و تحقیقات آزمایشگاهی اهمیت ویژه‌ای دارد.

4. کیفیت تضمین‌ شده

محصولات عرضه‌شده دارای گواهی آنالیز (COA) هستند و تحت کنترل‌های دقیق کیفی تولید می‌شوند. این تضمین باعث اطمینان خریدار از مطابقت محصول با مشخصات اعلام‌ شده می‌گردد.

5. امکان ارسال خُرد و فله

انعطاف‌پذیری در حجم سفارش از مزایای مهم است. آزمایشگاه‌ها و صنایع کوچک می‌توانند به صورت خُرد خرید کنند و کارخانه‌های بزرگ با مصرف بالا، امکان دریافت فله‌ای با صرفه‌جویی در هزینه را دارند.

6. ارسال پالت‌ بندی و تسمه‌ کشی‌شده

برای سفارش‌های حجیم، محموله‌ها به صورت پالت‌بندی استاندارد ارسال می‌شوند که بارگیری و تخلیه را آسان‌تر کرده و از آسیب به بسته‌ها در حمل‌ونقل جلوگیری می‌کند.

7. ضمانت کیفیت کالا

ارائه ضمانت کیفیت نشان‌دهنده تعهد فروشنده به محصول است و در صورت عدم انطباق با مشخصات، امکان پیگیری و رسیدگی وجود دارد.

8. ارسال فوری

تأمین سریع مواد اولیه از توقف خطوط تولید جلوگیری می‌کند. امکان ارسال فوری به سراسر کشور، برنامه‌ریزی صنایع را تسهیل می‌نماید.

معایب اسید نیتریک

1. خاصیت خورندگی بالا

اسید نیتریک خورندگی بسیار شدیدی دارد و می‌تواند باعث سوختگی پوست، آسیب به چشم و تخریب فلزات و مواد آلی شود. نگهداری و جابجایی آن نیاز به دقت بالا دارد.

2. ماده‌ای خطرناک

این اسید به‌عنوان ماده شیمیایی خطرناک طبقه‌بندی می‌شود. بخارات آن حاوی اکسیدهای نیتروژن است که استنشاق آن دستگاه تنفسی را تحریک کرده و در غلظت‌های بالا خطرناک است.

3. الزام استفاده از تجهیزات ایمنی

کار با اسید نیتریک بدون تجهیزات حفاظتی مناسب ممنوع است. عینک ایمنی، دستکش مقاوم به اسید، روپوش محافظ و ماسک تنفسی از الزامات اساسی هستند و عدم رعایت آنها می‌تواند عواقب جدی به همراه داشته باشد.

مقایسه اسید نیتریک 55% ، 65% و کشاورزی

اسید نیتریک 55 درصد

اسید نیتریک 55 درصد رایج‌ترین و پرمصرف‌ترین گرید این اسید در بازار ایران است. این غلظت به دلیل ایمنی بالاتر در حمل‌ونقل و سهولت در نگهداری بیشترین تقاضا را دارد.

مناسب برای:

صنایع غذایی و لبنی (شستشوی مخازن)
کارگاه‌های کوچک فلزکاری
رقیق‌سازی برای مصارف عمومی
تولیدکنندگان کود که نیاز به غلظت پایین‌تر دارند

مزایا:

خورندگی کمتر نسبت به گریدهای بالاتر
نیاز به تجهیزات نگهداری ساده‌تر
ریسک کمتر در جابجایی و انبارداری

اسید نیتریک 65 درصد

اسید نیتریک 65 درصد گرید صنعتی-تخصصی محسوب می‌شود و برای فرآیندهایی که نیاز به قدرت اکسیدکنندگی بالاتر دارند، انتخاب ایده‌آل است.

مناسب برای:

صنایع فلزی و اسیدشویی حرفه‌ای
تهیه تیزاب سلطانی (استخراج طلا)
صنعت الکترونیک و اچینگ مدارهای چاپی
آزمایشگاه‌های شیمیایی و تحقیقاتی
واحدهای تولید مواد شیمیایی

مزایا:

سرعت واکنش بالاتر
مصرف کمتر برای رسیدن به نتیجه مشابه
کیفیت پایان کار بهتر در فرآیندهای دقیق

نکته مهم: این غلظت نیاز به رعایت دقیق‌تر پروتکل‌های ایمنی و استفاده از ظروف مقاوم‌تر دارد.

اسید نیتریک کشاورزی

اسید نیتریک کشاورزی یک فرمولاسیون اختصاصی و آماده مصرف برای بخش کشاورزی است. این محصول با غلظت کنترل‌شده و خلوص بالا تولید می‌شود تا هیچ آسیبی به گیاهان و سیستم آبیاری وارد نکند.

مناسب برای:

کشاورزی نوین و گلخانه‌داری
سیستم‌های آبیاری قطره‌ای (جلوگیری از گرفتگی قطره‌چکان‌ها)
تنظیم pH آب و خاک
تغذیه مستقیم گیاه با نیتروژن
هیدروپونیک و کشت بدون خاک

ویژگی‌ های متمایز:

فاقد فلزات سنگین مضر برای گیاه و خاک
خلوص بالاتر نسبت به گریدهای صنعتی
قابل اختلاط با سایر کودهای مایع
استاندارد برای مصارف کشاورزی

کدام گرید را انتخاب کنیم؟

اگر در صنایع غذایی، لبنی یا کارگاه‌های عمومی فعالیت دارید و به دنبال گزینه‌ای اقتصادی و ایمن هستید، اسید نیتریک 55% بهترین انتخاب است.

اگر در صنایع فلزکاری، الکترونیک، طلاسازی یا آزمایشگاه کار می‌کنید و به قدرت واکنش بالا نیاز دارید، اسید نیتریک 65% را انتخاب کنید.

اگر در بخش کشاورزی، گلخانه یا هیدروپونیک فعال هستید و سلامت گیاه و محصول برایتان اولویت دارد، حتماً از اسید نیتریک کشاورزی استفاده کنید.

توصیه آداک شیمی : در صورت عدم اطمینان در انتخاب گرید مناسب، با کارشناسان فروش ما تماس بگیرید تا بر اساس نوع مصرف و حجم نیاز شما، بهترین گزینه را پیشنهاد دهیم.

نگهداری اسید نیتریک

شرایط محیطی انبار

اسید نیتریک باید در محیطی خنک، خشک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود. دمای ایده‌آل انبار بین 15 تا 25 درجه سانتی‌گراد است. قرار گرفتن در معرض حرارت بالا باعث تجزیه اسید و آزاد شدن گازهای سمی اکسید نیتروژن ( $NO_2$ ) می‌شود که علاوه بر خطرات بهداشتی، کیفیت محصول را نیز کاهش می‌دهد.

محل نگهداری باید تهویه مناسب داشته باشد تا در صورت نشت یا تبخیر جزئی، گازها تجمع نکنند. نصب سیستم تهویه اجباری یا وجود پنجره‌های مناسب در انبار ضروری است.

ظروف مناسب نگهداری

برای نگهداری اسید نیتریک فقط از ظروف مقاوم در برابر اسید استفاده کنید. پلی‌اتیلن با چگالی بالا (HDPE) رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه برای بسته‌بندی‌های صنعتی است. شیشه بوروسیلیکات برای نمونه‌های آزمایشگاهی و حجم‌های کوچک مناسب است. در مقیاس صنعتی بزرگ، استیل ضدزنگ 304 یا 316 نیز قابل استفاده است.

هرگز از ظروف آلومینیومی، مسی یا فولاد معمولی استفاده نکنید زیرا اسید نیتریک این فلزات را به سرعت خورده و تخریب می‌کند.

مواد ناسازگار

اسید نیتریک را هرگز در مجاورت مواد زیر نگهداری نکنید:

مواد آلی و قابل اشتعال مانند چوب، کاغذ، پارچه، روغن و حلال‌ها از خطرناک‌ترین ترکیبات با اسید نیتریک هستند. تماس این اسید با مواد آلی می‌تواند منجر به اشتعال خودبه‌خودی شود.

بازها و قلیاها مانند سود، پتاس و آمونیاک واکنش شدید گرمازا با اسید نیتریک دارند.

مواد احیاکننده مانند هیدرازین، سولفیدها و فلزات پودری واکنش‌های انفجاری با این اسید ایجاد می‌کنند.

سایر اسیدها به‌خصوص اسید استیک و اسید کرومیک باید جداگانه نگهداری شوند.

نکات ایمنی انبارداری

کف انبار باید از جنس بتن اپوکسی یا مواد مقاوم در برابر اسید باشد. وجود حوضچه مهار نشت (Containment Bund) زیر مخازن الزامی است تا در صورت نشت، اسید به محیط پیرامون سرایت نکند.

کپسول آتش‌نشانی پودری یا CO2 باید در دسترس باشد. استفاده از آب برای خاموش کردن آتش ناشی از اسید نیتریک ممنوع نیست، اما باید با احتیاط و به مقدار زیاد انجام شود.

برچسب‌گذاری واضح تمام ظروف با نام ماده، غلظت، تاریخ تولید و علائم خطر الزامی است.

حمل‌ و نقل اسید نیتریک

طبقه‌ بندی خطر

اسید نیتریک طبق مقررات بین‌المللی حمل مواد خطرناک در کلاس 8 (مواد خورنده) و همچنین کلاس 5.1 (مواد اکسیدکننده) قرار می‌گیرد. شماره سازمان ملل (UN Number) این ماده 2031 است.

برای حمل‌ و نقل جاده‌ای در ایران، رعایت آیین‌نامه حمل‌ونقل مواد خطرناک سازمان راهداری الزامی است و راننده باید دوره‌های آموزشی مربوطه را گذرانده باشد.

بسته‌ بندی استاندارد برای حمل

گالن‌های 2.5، 5 و 20 لیتری از جنس HDPE برای حمل‌های کوچک و متوسط استفاده می‌شوند. درب این گالن‌ها باید کاملاً آب‌بندی شده و دارای واشر مقاوم در برابر اسید باشد.

بشکه‌های 220 لیتری پلی‌اتیلنی برای مصارف صنعتی متوسط مناسب هستند. این بشکه‌ها باید دارای درب پیچی محکم و حلقه قفل‌شونده باشند.

تانکرهای 1000 لیتری (IBC) رایج‌ترین روش حمل در مقیاس صنعتی هستند. این مخازن باید از جنس پلی‌اتیلن مقاوم در برابر UV و دارای شیر تخلیه ضداسید باشند.

تانکرهای بالک برای حمل‌های بزرگ چند هزار لیتری استفاده می‌شوند و باید از جنس استیل ضدزنگ یا پوشش داخلی مقاوم برخوردار باشند.

الزامات وسیله نقلیه

خودرو حمل اسید نیتریک باید مجهز به تابلوهای شناسایی خطر با علامت ماده خورنده و اکسیدکننده باشد. برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS) باید همراه محموله باشد و راننده به محتوای آن آگاه باشد.

کف وسیله نقلیه باید ضدجرقه و مقاوم در برابر اسید باشد. وجود کیت مهار نشت شامل خاک جاذب، بیلچه پلاستیکی و کیسه‌های مخصوص در خودرو الزامی است.

کپسول آتش‌نشانی، دستکش و عینک ایمنی و ظرف آب تمیز برای شستشوی اضطراری باید در دسترس راننده باشد.

نکات ایمنی حین حمل

بارگیری و تخلیه اسید نیتریک باید توسط افراد آموزش‌ دیده و با استفاده از تجهیزات حفاظت فردی کامل انجام شود.

در طول حمل، ظروف باید به صورت ایستاده و ثابت قرار گیرند و از حرکت و ضربه خوردن جلوگیری شود. هرگز ظروف اسید نیتریک را روی هم چیده نکنید مگر اینکه برای این کار طراحی شده باشند.

حمل همزمان اسید نیتریک با مواد آلی، قابل اشتعال، بازها و مواد احیاکننده در یک خودرو ممنوع است.

در صورت تصادف یا نشت، راننده باید بلافاصله محل را ترک کرده، از نزدیک شدن افراد جلوگیری کند و با اورژانس 115 و آتش‌نشانی 125 تماس بگیرد.

شرایط آب‌ و هوایی

در فصول گرم سال، حمل اسید نیتریک در ساعات خنک‌تر شبانه‌روز توصیه می‌شود. پارک خودرو حامل اسید زیر نور مستقیم خورشید برای مدت طولانی خطرناک است.

در فصول سرد، اگرچه خطر تجزیه حرارتی کمتر است، اما باید از یخ‌ زدگی اسید رقیق جلوگیری شود زیرا انبساط ناشی از یخ‌زدگی می‌تواند ظروف را ترک دهد.

🚛 خدمات آداک شیمی : آداک شیمی امکان ارسال اسید نیتریک به سراسر کشور با رعایت تمام استانداردهای ایمنی را فراهم کرده است. برای اطلاع از شرایط ارسال و هزینه حمل با کارشناسان ما تماس بگیرید.

سوالات متداول درباره اسید نیتریک

اسید نیتریک را از کجا می‌توان خریداری کرد؟

اسید نیتریک یک ماده شیمیایی کنترل‌شده است و فروش آن فقط از طریق شرکت‌های دارای مجوز امکان‌پذیر است. آداک شیمی به عنوان تأمین‌کننده معتبر مواد شیمیایی، اسید نیتریک را در غلظت‌های 55%، 65% و گرید کشاورزی با ارسال به سراسر کشور عرضه می‌کند. برای خرید می‌توانید از طریق وب‌سایت سفارش دهید یا با کارشناسان فروش تماس بگیرید.

حداقل میزان سفارش اسید نیتریک چقدر است؟

حداقل سفارش بسته به نوع بسته‌بندی متفاوت است. برای گالن‌های کوچک 2.5 و 5 لیتری معمولاً محدودیتی وجود ندارد، اما برای بشکه‌های 220 لیتری و تانکرهای 1000 لیتری حداقل سفارش یک واحد است. برای سفارش‌های عمده و تانکری با بخش فروش هماهنگ کنید.

آیا برای خرید اسید نیتریک مجوز لازم است؟

برای خرید در حجم‌های صنعتی و بالا، ارائه مدارک شناسایی شرکت یا کسب‌وکار و مشخص کردن نوع مصرف الزامی است. این الزام به دلیل ماهیت دوگانه (Dual-use) اسید نیتریک و امکان سوءاستفاده از آن وضع شده است.

تفاوت اسید نیتریک 55% و 65% چیست؟

تفاوت اصلی در غلظت و قدرت واکنش است. اسید نیتریک 65% قدرت اکسیدکنندگی بالاتری دارد و برای کارهای تخصصی مانند اسیدشویی فلزات، استخراج طلا و صنایع الکترونیک مناسب‌تر است. اسید 55% برای مصارف عمومی‌تر مانند صنایع غذایی، شستشو و کارگاه‌های کوچک کاربرد دارد و ایمنی بیشتری در حمل‌ونقل دارد.

اسید نیتریک کشاورزی چه فرقی با اسید صنعتی دارد؟

اسید نیتریک کشاورزی از نظر خلوص بالاتر و نبود فلزات سنگین مضر با گریدهای صنعتی متفاوت است. این محصول به‌طور اختصاصی برای استفاده در سیستم‌های آبیاری، تنظیم pH خاک و تغذیه گیاهی فرموله شده و هیچ آسیبی به گیاهان و محصولات کشاورزی نمی‌زند.

اسید نیتریک دودکننده چیست؟

اسید نیتریک دودکننده (Fuming Nitric Acid) به غلظت‌های بالای 86% گفته می‌شود. نوع قرمز آن حاوی دی‌اکسید نیتروژن محلول است و نوع سفید با غلظت بالای 95% تقریباً خالص می‌باشد. این نوع اسید بسیار خطرناک است و فقط در صنایع خاص نظامی و شیمیایی کاربرد دارد.

فرمول شیمیایی اسید نیتریک چیست؟

فرمول شیمیایی اسید نیتریک $HNO_3$ است. این ترکیب از یک اتم هیدروژن، یک اتم نیتروژن و سه اتم اکسیژن تشکیل شده و وزن مولکولی آن 63.02 گرم بر مول است.

اسید نیتریک برای استخراج طلا چگونه استفاده می‌شود؟

برای استخراج طلا از اسید نیتریک به دو روش استفاده می‌شود. روش اول جداسازی طلا از نقره است که در آن نقره در اسید نیتریک حل می‌شود ولی طلا باقی می‌ماند. روش دوم استفاده از تیزاب سلطانی است که ترکیب اسید نیتریک و اسید کلریدریک با نسبت 1 به 3 می‌باشد و تنها مایعی است که قادر به حل کردن طلای خالص است.

آیا اسید نیتریک برای تمیز کردن استیل مناسب است؟

بله، اسید نیتریک یکی از بهترین مواد برای اسیدشویی و براق‌کاری استیل است. این اسید اکسیدها و رسوبات سطحی را حذف کرده و لایه محافظ اکسید کروم را بازسازی می‌کند. برای این منظور معمولاً از اسید نیتریک رقیق‌شده 10 تا 20 درصد استفاده می‌شود.

کاربرد اسید نیتریک در کشاورزی چیست؟

اسید نیتریک در کشاورزی برای تنظیم pH آب آبیاری، جلوگیری از گرفتگی سیستم‌های قطره‌ای، تأمین نیتروژن مورد نیاز گیاه و تولید کودهای نیتراته استفاده می‌شود. بیش از 75% تولید جهانی اسید نیتریک صرف صنعت کود می‌گردد.

اسید نیتریک چقدر خطرناک است؟

اسید نیتریک یک ماده بسیار خورنده و سمی است. تماس با پوست باعث سوختگی شدید و زرد شدن پوست (به دلیل واکنش با پروتئین کراتین) می‌شود. استنشاق بخارات آن به ریه‌ها آسیب می‌زند و تماس با چشم می‌تواند منجر به کوری شود. همچنین این اسید اکسیدکننده قوی است و در تماس با مواد آلی ممکن است آتش‌سوزی ایجاد کند.

در صورت تماس اسید نیتریک با پوست چه باید کرد؟

بلافاصله ناحیه آلوده را حداقل 15 تا 20 دقیقه زیر آب جاری بشویید. لباس‌های آلوده را درآورید. از مالیدن یا استفاده از مواد خنثی‌کننده خودداری کنید زیرا واکنش گرمازا ایجاد می‌شود. پس از شستشو حتماً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.

اسید نیتریک را در چه ظرفی باید نگهداری کرد؟

ظروف مناسب شامل پلی‌اتیلن با چگالی بالا (HDPE)، شیشه بوروسیلیکات و استیل ضدزنگ 304 یا 316 است. هرگز از ظروف آلومینیومی، مسی، آهنی یا فولاد معمولی استفاده نکنید زیرا اسید این فلزات را می‌خورد.

اسید نیتریک را نباید در کنار چه موادی نگهداری کرد؟

اسید نیتریک با مواد آلی و قابل اشتعال (چوب، کاغذ، روغن، حلال)، بازها (سود، آمونیاک)، مواد احیاکننده (سولفیدها، فلزات پودری) و برخی اسیدها (استیک، کرومیک) ناسازگار است. نگهداری در مجاورت این مواد می‌تواند منجر به آتش‌سوزی یا انفجار شود.

مدت ماندگاری اسید نیتریک چقدر است؟

اسید نیتریک در شرایط نگهداری مناسب (دور از نور، حرارت و در ظرف دربسته) تا 2 سال قابل نگهداری است. با این حال، در صورت تغییر رنگ به زرد یا قهوه‌ای تیره، نشان‌دهنده تجزیه جزئی اسید است که معمولاً تأثیر زیادی بر کیفیت ندارد ولی بهتر است زودتر مصرف شود.

آیا ارسال اسید نیتریک به شهرستان امکان‌پذیر است؟

بله، آداک شیمی امکان ارسال اسید نیتریک به سراسر کشور را با رعایت تمام استانداردهای حمل مواد خطرناک فراهم کرده است. هزینه و زمان ارسال بسته به مقصد و حجم سفارش متفاوت است.

اسید نیتریک جزو کدام کلاس مواد خطرناک است؟

اسید نیتریک در طبقه‌بندی بین‌المللی حمل مواد خطرناک، همزمان در کلاس 8 (مواد خورنده) و کلاس 5.1 (مواد اکسیدکننده) قرار دارد. شماره UN این ماده 2031 است.

چرا اسید نیتریک پوست را زرد می‌ کند؟

زرد شدن پوست به دلیل واکنش گزانتوپروتئیک است. اسید نیتریک با پروتئین کراتین موجود در پوست واکنش داده و ترکیبات نیتره زردرنگ تولید می‌کند. این زردی معمولاً پس از چند روز با بازسازی پوست از بین می‌رود، اما نشان‌دهنده سوختگی شیمیایی است و باید جدی گرفته شود.

آیا اسید نیتریک طلا را حل می‌ کند؟

خیر، اسید نیتریک به تنهایی قادر به حل کردن طلا نیست. طلا فلزی نجیب است و فقط در تیزاب سلطانی (مخلوط اسید نیتریک و کلریدریک) حل می‌شود. همین خاصیت برای جداسازی طلا از سایر فلزات مانند نقره کاربرد دارد.

تفاوت اسید نیتریک و اسید سولفوریک چیست؟

هر دو اسید قوی هستند اما تفاوت‌های مهمی دارند. اسید نیتریک ( $HNO_3$ ) اکسیدکننده قوی است و در استخراج فلزات، تولید کود و مواد منفجره کاربرد دارد. اسید سولفوریک ( $H_2SO_4$ ) آبگیر قوی است و بیشتر در باتری‌سازی، پتروشیمی و تولید کود فسفاته استفاده می‌شود.

منبع

نیتریک_اسیدhttps://fa.wikipedia.org/wiki/

ادامه مطلب ˅